Wybór kierunku uproduktywnienia dla obszarów nieproduktywnych nie jest rzeczą łatwą ze względu na ilość czynników charakteryzujących teren. Jednak jest to sprawa bardzo ważna i to nie tylko ze względu na wysokie koszty prac rekultywacyjnych, ale również ze względu na zapotrzebowanie społeczne i gospodarcze na określony rodzaj gruntów. Wybór kierunku uproduktywnienia prowadzić można według przedstawionej „Tabeli wyboru kierunku uproduktywnienia”, której poszczególne wiersze odpowiadają odpowiednim przypadkom (wariantom) cech, a kolumny odnoszą się do poszczególnych kierunków uproduktywnienia. Przecięcie wiersza z kolumną tworzy pole, w którym podano stopień korzystności (przydatności) danego przypadku cechy dla odpowiedniego kierunku uproduktywnienia. Stopni tych jest 6, a wynikają one z technicznych i ekonomicznych możliwości wykonania zabiegu uproduktywniającego. Są to:. — cecha odpowiada określonemu kierunkowi uproduktywnienia w stopniu dużym — 3 plusy, — cecha odpowiada określonemu kierunkowi uproduktywnienia w stopniu średnim — 2 plusy, — cecha odpowiada określonemu kierunkowi uproduktywnienia w stopniu małym — 1 plus, — cecha nie odpowiada określonemu kierunkowi uproduktywnienia w ... czytaj dalej
Czynniki decydujące o wyborze kierunku uproduktywnienia można podzielić na cztery grupy, mianowicie: 1) ustalenia zawarte w szczegółowych planach zagospodarowania przestrzennego, 2) ekonomiczne i techniczne warunki wykonania zabiegu, 3) struktura użytków sąsiadujących z obszarem nieproduktywnym, 4) potrzeby zmiany struktury użytków gruntowych wynikające z potrzeb gospodarczych, zdrowotnych, kulturalnych i rekreacyjnych ludności. Wymienione czynniki w różnych przypadkach w odmiennym stopniu decydują o wyborze kierunku uproduktywnienia, gdyż ich znaczenie zależy od wielu uwarunkowań. Ustalenia zawarte w planie zagospodarowania przestrzennego – mogą z góry przesądzać o łosie obszaru nieproduktywnego nawet bez względu na warunki ekonomiczno-techniczne. Jednak w przeważającej większości przypadków ustalenia kierunku uproduktywnienia dyktowane jest ekonomicznymi i technicznymi możliwościami wykonania zabiegu, a te z kolei zależą od indywidualnych cech obszaru nieproduktywnego, czyli od parametrów charakteryzujących taki obszar. Do głównych elementów charakteryzujących obszary nieproduktywne, od których zależy wybór kierunku uproduktywnienia, należą: 1) ukształtowanie pionowe — jedna z cech najsilniej ... czytaj dalej
Kierunkiem uproduktywnienia przyjęto nazywać przyszły sposób wykorzystania obszaru nieproduktywnego lub funkcję, jaką ma spełniać ten teren. Wyróżnia się 6 głównych kierunków: - 1) kierunek rolniczy. Kierunek rolniczy jest jednym z najczęściej stosowanych kierunków uproduktywnienia i ma na celu przygotowanie obszaru nieproduktywnego do użytkowania rolniczego. W ramach tego kierunku teren może być przeznaczony pod grunty orne, pastwiska, łąki lub inne uprawy należące do rolniczego sposobu użytkowania ziemi. Wymagania, jakie stawia się przed danym terenem, to przede wszystkim stosunkowo dobra gleba, prawidłowe stosunki wodne i właściwe ukształtowanie pionowe terenu. Dlatego też prace uproduktywniające polegają tu najczęściej na właściwym ukształtowaniu terenu, uregulowaniu stosunków wodnych i wytwarzaniu różnymi sposobami warstwy gleby czynnej biologicznie, 2) kierunek 1 e ś n y. Kierunek leśny uproduktywnienia obszarów nieproduktywnych jest kierunkiem stosowanym od dość dawna, Pierwsze zalesianie nieużytków wykonano około 200 lat temu. Były to ochronne zalesienia na wydmach morskich i śródlądowych. W ramach tego kierunku teren może być przygotowany pod uprawę drzew iglastych lub liściastych, bądź jednych i ... czytaj dalej
Przywrócenie zdolności produkcyjnej odbywa się w wyniku wykonania wielu czynności wchodzących w skład rekultywacji określonej mianem technicznej i biologicznej. Całość zabiegów rekultywacyjnych podzielona jest na trzy fazy: przygotowawczą, podstawową i szczegółową. „ W ramach fazy przygotowawczej następuje — po zebraniu odpowiednich informacji — ustalenie kierunku rekultywacji, a następnie opracowanie dokumentacji rekultywa- cyjnej (pełnej lub uproszczonej). Faza rekultywacji podstawowej obejmuje wykonanie podstawowych czynności, takich jak: 1) ukształtowanie rzeźby terenu oraz uregulowanie warunków hydrologicznych, 2) odtworzenie gleb metodami technicznymi, 3) zrekonstruowanie istniejących lub budowa nowych dróg dojazdowych. W zakres fazy rekultywacji szczegółowej wchodzą: 1) uregulowanie stosunków rekultywowanej gleby, 2) neutralizacja utworów toksycznych i użyźnianie utworów jałowych, 3) wprowadzenie roślinności odtwarzającej warunki biologiczne w glebie, 4) obudowa biologiczna lub biologiczno-technićzna skarp oraz pasów terenu u ich podnóży i na koronie. Najważniejszą z wymienionych czynności wchodzących w zakres prac rekultywacyjnych jest odtwarzanie gleby, czyli ożywienie ... czytaj dalej
Zabiegi powodujące jakościowe zwiększenie możliwości produkcyjnych gruntów rolnych mogą być prowadzone na gruntach, których naturalna produktywność jest mała, .bądź też na gruntach o produktywności sztucznie obniżonej. Umownie zostały one podzielone na dwie podgrupy, to jest na: 1) melioracje rolne powodujące polepszanie produktywności naturalnej gleby, 2) zabiegi renowacyjne, powodujące odnowienie wcześniej już istniejących dobrych warunków produkcji. Do zabiegów melioracji rolnych można zaliczyć: melioracje wodne, agromelioracje, fitomelioracje, melioracje użyźniające i chemiczne. Zabiegi te są znane i szerzej opisane w dostępnej literaturze z zakresu agrotechniki. Natomiast wśród zabiegów renowacyjnych mających na celu wstrzymanie i zapobieganie dalszemu występowaniu przyczyny dewastacji, można wyróżnić grupę czynności o charakterze profilaktycznym i grupę czynności o charakterze terapeutycznym. Do czynności o charakterze profilaktycznym zalicza się: 1) zabiegi antyerozyjne, których zadaniem jest zabezpieczenie gleby przed erozją. Zabezpieczenie to odbywa się przez prowadzenie odpowiedniej agrotechniki, wprowadzanie pól wstęgowych, budowanie tarasów oraz przez umacnianie skarp, wąwozów i brzegów ... czytaj dalej
Zwiększenie możliwości produkcyjnych gruntów rolnych może się odnosić do elementów ilościowych (ogólnego areału przestrzeni rolniczej) i jakościowych (poziomu zdolności produkcyjnej gleb). Dlatego też wszelkie zabiegi czynione w tym kierunku odnoszą się do któregoś z tych elementów lub do obydwu łącznie. Generalnie rzecz biorąc, wszystkie zabiegi podejmowane w celu zwiększenia możliwości produkcyjnych gruntów rolnych można podzielić na trzy grupy, przyjmując za kryterium rodzaj zwiększania tych możliwości. Są to mianowicie : 1) zabiegi-powodujące zwiększenie ogólnego areału gruntów rolnych (ilościowe), 2) zabiegi powodujące ilościowo-jakościowe zwiększenie możliwości produkcyjnych przestrzeni rolniczej, 3) zabiegi powodujące podniesienie zdolności produkcyjnych (jakościowe). Zabiegi powodujące ilościowe zwiększenie areału gruntów rolnych Do zabiegów, które powodują ilościowe zwiększenie areału rolniczej przestrzeni produkcyjnej, należy zaliczyć: 1) zagospodarowanie gruntów przydatnych do produkcji rolnej, a rolniczo nie użytkowanych, • 2) przystosowanie do produkcji rolnej gruntów nieproduktywnych, 3) rekultywację obszarów zdewastowanych. Zagospodarowanie gruntów ... czytaj dalej
Do przedstawienia i gromadzenia informacji o obszarach nieproduktywnych można stosować 80-kolumnowe specjalne karty perforowane, które powinny być opatrzone na górnej krawędzi nadrukiem słownym, zawierającym objaśnienia treści poszczególnych kolumn. Na jednej karcie w formie zakodowanej (cyfrowo) przedstawia się informacje charakteryzujące jeden obszar nieproduktywny. Informacje charakteryzujące poszczególne obszary nieproduktywne dzielić można na 8 grup. 1) kolumny 5, 9, 22, 30, 35, 44, 51, 63 i 67 – pozostają wolne – celem ich jest oddzielenie od siebie poszczególnych grup informacji, 2) kolumny 1 i 2 przeznaczone są do zakodowania informacji o gminie (w żadnym województwie liczba gmin nie sięga 100); 3) kolumny 3 i 4 przeznaczone są do zakodowania informacji o obrębie (liczba obrębów w gminie nie sięga nigdzie 100), 4) kolumny 6-8 przeznaczone są do zakodowania numeru obszaru nieproduktywnego. Numer ten odpowiada numerowi podanemu na mapie, 5) kolumny 10+12 przeznaczone są do zakodowania informacji o osobie władającej gruntem, do której przynależy obszar nieproduktywny. Ponieważ władający gruntem (właściciele czy samoistni posiadacze) w ewidencji gruntów są wyodrębnieni jako oddzielne ... czytaj dalej
Inwentaryzacja gruntów wymagających rekultywacji według obowiązujących przepisów. Ewidencja gruntów zdewastowanych i wymagających rekultywacji prowadzona jest dopiero od połowy 1970 r., to jest od momentu wejścia w życie Instrukcji nr 2 Ministerstwa Rolnictwa i Ministerstwa Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z 10 marca 1970 r. Wprowadzono wówczas obowiązek prowadzenia rejestru gruntów podlegających rekultywacji i zagospodarowaniu, w którym gromadzono informacje o gruntach zdewastowanych, których powierzchnia przekraczała 0,2 ha i które leżały na gruntach państwowych. W połowie 1973 r. zarządzeniem nr 90 Ministerstwa Rolnictwa oraz Ministerstwa Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 6 marca 1973 r. wprowadzono nowe zasady prowadzenia tego rejestru. Ewidencjonuje się więc wszystkie grunty (także i prywatne), wymagające rekultywacji, których powierzchnia przekracza 0,1 ha. Rejestr ten, prowadzony przez wojewódzkie biura geodezji i terenów rolnych, zamieszcza informacje o: — jednostce prowadzącej działalność przemysłową, — charakterze działalności gospodarczej (np. wydobycie piasku), — powierzchni gruntów podlegających rekultywacji i zagospodarowaniu, — powierzchni gruntów zrekultywowanych, — ... czytaj dalej
Zasady inwentaryzacji gruntów zagrożonych erozją podaje instrukcja nr 3 Ministra Rolnictwa oraz Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z 18.VIII.1973 r. (Dz. U. nr 8, poz, 43). Inwentaryzacja gruntów zagrożonych erozją została podzielona na inwentaryzację ogólną i szczegółową . Inwentaryzacja ogólna wykonana ma być kameralnie, na podstawie map: topograficznej i glebowo-rolniczej w skali 1:25 000, dla całego kraju, a w pierwszym rzędzie dla obsza’ów posiadających mapy glebowo-rolnicze. Przy tym erozja wodna powierzchniowa i erozja wietrzna inwentaryzowane będą tylko na gruntach rolnych i na gruntach państwowych gospodarstw leśnych pozostających w użytkowaniu rolnym. Rezygnuje się natomiast z takiej inwentaryzacji na obszarach zalesionych. Inwentaryzację form erozji liniowej, czyli wąwozów oraz stałych i okresowych potoków górskich wykonywać się będzie na grantach użytkowanych rolniczo i terenach zalesionych. Celem tej inwentaryzacji jest rozpoznanie stanu zagrożenia grantów rolnych przez różnego rodzaju erozję, wyznaczanie obszarów o różnym stopniu pilności ochrony terenu przed erozją, a dalej opracowanie ogólnokrajowego programu ochrony grantów przed tą formą degradacji. Zasady wykonywania inwentaryzacji ogólnej. ... czytaj dalej
Ewidencjonowanie gruntów rolnych i leśnych przeznaczonych na inne cele jest w Polsce prowadzone dopiero od 1.01.1972 r., to jest od momentu wejścia w życie ustawy z 26 października 1971 r, oochronie gruntów rolnych W tym celu wojewódzkie biura geodezji i terenów rolnych (poprzez swoje oddziały rejonowe) prowadzą rejestry gruntów rolnych i leśnych wyłączonych z produkcji rolniczej lub leśnaj na cele nierolnicze lub nieleśne. Rejestry’ te prowadzoną są na odpowiednio dostosowanych drukach „zestawienie gruntów”. Wiersz pierwszy w tym rejestrze jest przeznaczony na podanie danych o dotychczasowym stanie gruntu wyłączonego z produkcji, to znaczy na podanie informacji o osobie władającej gruntem (kol. 2-f4) i danych o dotychczasowych użytkach gruntowych a więc rodzaju użytku, jego powierzchni i wartości według klas (kol. 5+35, 40, 43, 44). Wiersz drugi pozostaje wolny, a pozostałe 4 wiersze w rejestrze są przeznaczone do zapisywania danych o osobach nabywających grunt (kol. 2+4), celu. na jaki grunt ten został nabyty (kol. 21+43), oraz informacji o wysokości opłat z tytułu wyłączenia z produkcji (kol. 45 i 46). Dane dotyczące nabywcy wpisuje się: - w wierszu trzecim, gdy nabywca jest obciążony należnościami z tytułu nabycia ... czytaj dalej