Ochrona środowiska w planowaniu i urządzaniu terenów wiejskich

Do przedstawienia i gromadzenia informacji o obszarach nieproduktywnych można stosować 80-kolumnowe specjalne karty perforowane, które powinny być opatrzone na górnej krawędzi nadrukiem słownym, zawierającym objaśnienia treści poszczególnych kolumn. Na jednej karcie w formie zakodowanej (cyfrowo) przedstawia się informacje charakteryzujące jeden obszar nieproduktywny. Informacje charakteryzujące poszczególne obszary nieproduktywne dzielić można na 8 grup.
1)    kolumny    5, 9, 22, 30, 35, 44, 51, 63 i 67 – pozostają wolne – celem ich jest oddzielenie od siebie poszczególnych grup informacji,
2)    kolumny 1 i 2 przeznaczone są do zakodowania informacji o gminie (w żadnym województwie liczba gmin nie sięga 100);
3)    kolumny 3 i 4 przeznaczone są do zakodowania informacji o obrębie (liczba obrębów w gminie nie sięga nigdzie 100),
4)    kolumny 6-8 przeznaczone są do zakodowania numeru obszaru nieproduktywnego. Numer ten odpowiada numerowi podanemu na mapie,
5)    kolumny 10+12 przeznaczone są do zakodowania informacji o osobie władającej gruntem, do której przynależy obszar nieproduktywny. Ponieważ władający gruntem (właściciele czy samoistni posiadacze) w ewidencji gruntów są wyodrębnieni jako oddzielne jednostki rejestrowe, kióre posiadają swoje numery, należy je wykorzystać i umieszczać na kartach dla podania informacji o osobie, do której należy obszar nieproduktywny,
6)    kolumny 13 i 14 przeznaczone są do umieszczania informacji o numerze arkusza mapy, na której położony jest obszar nieproduktywny. Ponieważ niekiedy można spotkać się z dwucyfrowym numerem arkusza mapy, przeto przeznaczono na ten ceł dwie kolumny,
7)    kolumny 15+21 przeznaczone są do zamieszczania informacji o numerze (numerach) działki, na której obszar nieproduktywny jest położony. Jednak z uwagi na fakt, że spotyka się obszary nieproduktywne położone na kilku, a nawet kilkunastu (czasami kilkudziesięciu) działkach, podawać należy tylko liczbę działek, na których leży dany obszar nieproduktywny (kol. 15 i 16) i numer tylko jednej z działek, na których teren ten jest położony. Powinien to być numer działki, na której położona jest największa część obszaru nieproduktywnego, bowiem zadaniem tej informacji jest ułatwienie określenia lokalizacji obszaru nieproduktywnego na mapie i w terenie. Ponieważ w praktyce można spotkać się z numerami działek podanych w formie ułamka, (łlatego też 3 kolumny (kol. 17+18) przeznaczono do podawania licznika lub numeru, gdy nie występuje w formie ułamka, a 2 kolumny. (kol. 20+21) do podawania liczby mianownika,
8)    kolumny 23+29 przeznaczone są do umieszczania informacji należącej do grupy 2, to jest ukształtowania poziomego. Z tego – 4 kolumny (kol. 23+26) będą służyły do podania powierzchni obszaru nieproduktywnego, która jest określona w arach, a 3 kolumny (kol. 27+29) do podanie informacji o kształcie poziomym,
9)    kolumny 31+34 przeznaczone są na umieszczenie zakodowanych informacji o bezpośredniej przyczynie powstania, a więc-informacji zaliczonych do 3 grupy,
10)    kolumny 36+43 przeznaczone są na podanie informacji o ukształtowaniu pionowym obszaru nieproduktywnego (informacje grupy 4). Z tych 8 kolumn — 3. (kol. 36+38) przeznaczone są na podanie zakodowanych danych o położeniu obszaru nieproduktywnego względem poziomu’ gruntów otaczających, następn.e 3 kolumny (39+41) na podanie zakodowanych danych o kształcie pionowym obszaru nieproduktywnego i ostatnie 2 kolumny na podanie w metrach wielkości odchylenia od poziomu gruntów otaczających, a więc głębokości lub wysokości obszaru nieproduktywnego,
11)    kolumny 45+50 przeznaczone są do umieszczania zakodowanych informacji o pokryciu obszaru nieproduktywnego roślinnością drzewiastą i krzewiastą (kol. 45+47) i roślinnością zielną (kol. 48+50), to znaczy informacji zaliczonych do grupy 5,
12)    kolumny 52+62 przeznaczone są na umieszczenie informacji z grupy 6, a mianowicie 4 kolumny (kol. 52+55) do umieszczania zakodowanych danych o położeniu obszaru nieproduktywnego względem granic władania, 3 kolumny (kol. 56+58) do umieszczania danych o położeniu względem granic użytkowania i 4 ostatnie kolumny do zakodowania informacji o rodzajach użytków otaczających. Ponieważ rzadko zdarza się, by więcej niż cztery użytki przylegały do jednego obszaru nieproduktywnego, a wcześniej zaproponowano dla zakodowania informacji o poszczególnych rodzajach użytków kod jednocyfrowy, przeto umieszczając informacje kolejno w 4 przeznaczonych do tego kolumnach można podać dane o 4 rodzajach użytków. W przypadku, gdy wystąpi mniej użytków otaczających, nie wszystkie kolumny będą wykorzystane,
13)    kolumny 64+66 przeznaczone są do umieszczania zakodowanych informacji o warunkach wodnych obszaru nieproduktywnego (7 grupa informacji),
14)    kolumny 68+80 przeznaczone są do umieszczania informacji należących do grupy 8, a więc mówiących o charakterze materiału tworzącego obszar nieproduktywny. Z tego — w ko- lumach 68+71 umieszcza się dane o .składzie mechanicznym materiału tworzącego, w kolumnach 72+74 dane o toksyczności, w kolumnach 75+77 dane o odczynie (kwasowości) i w kolumnach 78+80 dane o wykształceniu gleby.
Wzór karty obszaru nieproduktywnego z przykładem umieszczania na niej danych
o    obszarze nieproduktywnym (oznaczonym numerem 24), położonym na działkach 132/1
i    132/2 należących do numeru rejestrowanego 125, arkusz mapy nr 2 w obrębie Bartąg (nr kodowy 1), gmina Stawiguda (nr kodowy 7), który ma powierzchnię 436 arów oraz kształt poziomy gałęziowy, powstał na skutek eksploatacji gliny, jest położony poniżej poziomu gruntów otaczającyhc około 3 m, kształt pionowy figury zbliżony do miskowatego, porośnięty częściowo krzewami i zadarniony, położony jest na krótszej granicy działek i otacza go pastwisko oraz zalany jest w 3/4 wodą (przedstawia rysunek 18).
B) Przedstawienie na mapach informacji o obszarach nieproduktywnych. Mapa ma tę specyficzną zaletę wśród innych środków przekazu i gromadzenia informacji, że stosunki przestrzenne pokazuje w sposób’ bezpośredni jako proste odbicie tych stosunków w rzeczywistości. Inną zaletą mapy jest fakt, że opierając się na jej obrazie można przeprowadzić cały szereg operacji myślowych prowadzących do różnorodnych wniosków. Duża liczba informacji oraz rozwój techniki powodują w ostatnim czasie gwałtowny wzrost produkcji map, a zwłaszcza map tematycznych podejmujących prezentację określonego zjawiska. Do tej grupy należy także „mapa obszarów nieproduktywnych”. Treść jej jest podobna do treści map ewidencji gruntów lub map glebowo-rolniczych, wzbogaconych o szczegółową charakterystykę obszarów nieproduktywnych.
Sam fakt umieszczania obszaru w odpowiednim miejscu na mapie ujmuje wiele informacji. Będą to mianowicie:
1)    informacje zaliczone do grupy 1 (dane administracyjno-geograficzne) mówiące o gminie, obrębie i arkuszu mapy, umieszczone w opisie ramki mapy,
2)    informacje mówiące o ukształtowaniu poziomym (grupa 2) a więc o powierzchni tego terenu i jego kształcie poziomym,
3)    informacje zaliczone do grapy 6, a więc mówiące o położeniu obszaru nieproduktywnego względem granic władania i użytkowania,
4)    informacje z grupy 8, mówiące o materiale tworzącym obszar nieproduktywny, tylko wówczas jednak, gdy na mapie obszaru nieproduktywnego umieści się treść map glebowo-rolniczych.
Dla pozostałych informacji charakteryzujących obszary nieproduktywne należy stosować oddzielne znaki kartograficzne właściwe dla map obszarów nieproduktywnych. W celu zróżnicowania rodzaju przyczyny, tzn. stwierdzenia czy dany obszar nieproduktywny powstał na skutek działania przyczyn naturalnych, czy sztucznych, stosować można znaki typu liniowego (linia biegnąca po granicy obszaru nieproduktywnego), zróżnicowane grubością linii.